Hoe herkent u een vochtprobleem?!

Vochtproblemen kunt u herkennen aan onder andere:
- beslagen ramen
- muffe lucht
- loslatend stucwerk
- ongedierte (pissebedden en zilvervisjes)
- rottend houtwerk
- schimmel op het behang of stucwerk
- natte plekken in de muur
- zoutuitslag

Hoe kan een vochtprobleem ontstaan?
Een vochtprobleem kan ontstaan door fouten in ontwerp, of in constructie en uitvoering. Ook kunnen andere oorzaken leiden tot vochtproblemen zoals:
- doorslaand vocht en lekkage
- condensatie
- optrekkend vocht uit de grond (capillaire opstijging)

Bestrijden / herkennen van optrekkend vocht
Optrekkend vocht is te herkennen aan:
- het loslaten van stucwerk of pleisterwerk
- vochtige plekken achter en boven de plinten
- schimmel op het behang

Om het capillaire proces van water opzuigen te stoppen, wordt er een ondoordringbare laag in het metselwerk aangebracht door middel van het onder lage druk injecteren van een vloeistof.

Wandafdichting door middel van verkiezeling
Oppervlaktebehandeling wordt toegepast, zodra de betreffende ruimte onder het grondniveau ligt, zoals onder andere een kelder of een souterrain. Lekkage begint vanuit de kim (aansluiting vloer en wand) door het voegwerk en vaak ook door de steen. Om dit effectief te kunnen bestrijden moet een vlak-afdichtingssysteem over de binnen - of buitenwanden worden aangepast. Wandafdichtingssystemen zijn toe te passen bij onder andere:
- Huiskelders
- Souterrains
- Badkamers
- Rioolputten

Diversen vochtproblemen !
Infiltratie van regenwater

Poreus metselwerk dat beschadigd is door vorst, een gebarsten leiding, beschadigde afdichtingen, een ontbrekende dakpan, een poreus plat dak, een gebarsten goot of daklijst, of een beschadigde schoorsteen. Dit zijn maar enkele mogelijke oorzaken van infiltratie die nauwkeurig nader onderzocht moeten worden.

Condensatie
De lucht die door een gebouw circuleert bevat waterdamp die in de vorm van water wordt losgelaten, als de lucht afkoelt (condensatie genoemd). De temperatuur waarbij condensatie optreedt wordt het "dauwpunt" genoemd. De waterdruppeltjes die hierbij ontstaan lijken op dauwdruppeltjes die zich vormen op koude oppervlakken, zoals ruiten of buitenmuren. Soms veroorzaakt de condensatie die zich op een muur vormt vochtplekken die goed zichtbaar zijn, maar deze kunnen niet worden toegeschreven aan optrekkend vocht. Het is wel zo dat dit verschijnsel in combinatie met optrekkend vocht zorgt voor een hogere vochtigheidsgraad binnenin het gebouw wat, op zijn beurt, weer de risico's van condensatie kan versterken. Dit verschijnsel komt aanzienlijk vaker voor sinds de jaren 70 waarin men, mede door de oliecrisis, de huizen "te goed" ging isoleren.

Doorslaande muren
Het gaat hierbij om vocht dat ontstaat doordat het grondniveau aan de buitenzijde hoger is dan het vloerniveau binnen in het gebouw. De aarde die tegen de muur aanligt zorgt voor een zijwaartse druk, waardoor er water in de muren dringt en soms, met name in kelders, het huis binnendringt.

Capillaire muren (optrekkend vocht)
Bijna al het metselwerk dat in contact staat met de bodem heeft te maken met het verschijnsel capillariteit, wat voor optrekkend vocht zorgt. Dit vocht trekt door funderingen en trekt op langs de muren en leidt op de begane grond, ter hoogte van de plinten, tot het losraken van de bepleistering. Het is vastgesteld dat zelfs de minst poreuze materialen, zoals blauwe hardsteen, porfier, silicium, door dit vocht worden aangetast. Via de mortel tussen de stenen kan het vocht zich namelijk goed verspreiden.

Wist u dat…
De aanwezigheid van vocht heeft gevolgen voor de thermische isolatie van uw woning: uw energierekening kan hierdoor aanzienlijk hoger uitvallen!
- Vocht in combinatie met donkere ruimten levert een ideale situatie op voor de ontwikkeling van houtzwam.
- Weet u dat termieten vooral een voorkeur hebben voor vochtige, warme ruimten?

Een eenvoudige ergernis kan zich ontwikkelen tot een ernstig probleem. De zichtbare tekenen aan de oppervlakte zijn vaak symptomen die wijzen op een veel diepgaander probleem. Vocht vormt evengoed een bedreiging voor de constructie van het gebouw als voor de inhoud en bewoners ervan: het houtwerk gaat rotten, er ontwikkelen zich schimmels (houtzwam), verf en behang bladderen af, uw meubels worden aangetast… Dit kan er uiteindelijk voor zorgen dat uw huis totaal onbewoonbaar wordt.
Hoe kan optrekkend vocht worden behandeld ?
Een vochtige kelder is onaangenaam om in te verblijven; voor de mens en voor de daarin geplaatste goederen. Daarnaast worden, door veranderend gebruik van kelders, tegenwoordig andere eisen gesteld aan het leefklimaat in kelders. Bovendien kunnen vochtproblemen in kelders ook elders in de woning of het gebouw tot problemen gaan leiden. Problemen die kunnen ontstaan zijn condensvorming, optrekkend vocht, hygroscopisch vocht en vochtdoorslag. Een goed gerenoveerde kelder verhoogt de waarde van een gebouw aanzienlijk. Tevens werkt de kelder als een isolerende buffer voor de bovenliggende ruimten.
De oorzaken van vochtproblemen kunnen divers zijn: natuurlijke afbraak van bouwmaterialen in de loop der jaren, verhoogde grondwaterdruk, poreusheid van het toegepaste materiaal (capillaire werking), slechte pleisterlagen, lekkende leiding doorvoeren, slechte aansluitingen wand & vloer, kleine en grote lekkages, afname van de isolatie en onvoldoende ventilatie zijn voorbeelden van voorkomende oorzaken van vochtproblemen in kelderruimten. Logischerwijze zou intrede van water van buiten de kelder ook van buiten aangepakt moeten worden. Maar bij bestaande kelderruimten is het vaak niet mogelijk om de problemen van buitenaf te benaderen en te behandelen; door ruimtegebrek, eigendomsgrenzen, omdat je er zonder sloop- of graafwerk niet bij kunt, enz.

Oplossing en resultaat
Het bestrijden van optrekkend vocht gebeurt door aan de basis van de muur een vochtscherm aan te brengen, door middel van een injectie met waterwerend product. Het aanwezige vocht in de muren wordt gestopt en na droging zijn de muren VOOR ALTIJD droog, aangezien het geïnjecteerde product nooit afgebroken wordt en men dus levenslang in een gezond milieu kan verblijven.

Doorslaande muren behandelen
Vochtindringing in een gevel kan aanleiding zijn voor allerlei ongewenste problemen, zoals scheurvorming of zout uitbloeiingen. Om deze problemen te voorkomen kunnen minerale gevels worden gehydrofobeerd. Onder hydrofoberen verstaan we het behandelen van een minerale ondergrond met een hydrofoberingsmiddel dat vloeiend op het geveloppervlak wordt aangebracht. Door de gevel te hydrofoberen blijft de waterindringing van buitenaf achterwege, terwijl de waterdampdoorlaatbaarheid voor 90% gehandhaafd blijft.
Hydrofoberen heeft een aantal voordelen
Hydrofoberen vermindert vochtintreding in het minerale geveloppervlak. Omdat vochtintreding wordt voorkomen, wordt het hernieuwd vervuilen van het geveloppervlak aanzienlijk vertraagd. Door de drogere gevel is de voedingsbodem voor algen en mossen verdwenen, waardoor de aanwas hiervan veel minder snel zal optreden. Mocht er toch weer sprake zijn van aangroei, dan zal deze aanzienlijk gemakkelijker te verwijderen zijn dan bij niet gehydrofobeerde minerale ondergronden. Vorstschade door waterindringing van buitenaf wordt beperkt, mits er geen scheurvorming of beschadigingen in het voegwerk of metselwerk aanwezig zijn.
Door de hydrofobering wordt de uitspoeling van bindmiddel en kristallisatie van zouten voorkomen. Bij toch optredende afzetting van zouten worden deze veel sneller van de gevel afgevoerd. De hydrofobering is visueel vrijwel niet waarneembaar

Condensatieprobleem oplossen
In de eenvoudigste betekenis van dit woord is condensatie het van gas- of damp-vorm overgaan naar vloeibare vorm. Wanneer warme, vochtige lucht afkoelt, zal de waterdamp in deze lucht condenseren. Dat komt omdat warmere lucht meer water kan bevatten dan koude lucht. Denk daarbij maar aan stoom, waarbij de lucht bijna 100% water bevat, terwijl het duidelijk is dat als het vriest, de lucht maar heel weinig water kan bevatten (het bevriest dan immers). Dit is goed in een woning waar te nemen als na lang douchen de waterdamp is gecondenseerd tegen de koudere spiegels en de tegels. Condensatie geschiedt doordat de lucht door het koudere oppervlak afkoelt en zodoende het dauwpunt bereikt. Een ander voorbeeld is de dauw, waarbij 's nachts de lucht afkoelt en het water in die lucht neerslaat (condenseert). De absolute vochtigheid in de lucht neemt dus af met de temperatuur, terwijl daardoor dus bij een temperatuurdaling de relatieve vochtigheid zal toenemen.
In elke woning worden liters vocht geproduceerd door de verdamping van water, koken, wassen, douchen, baden, etc. Daarnaast komt ook van buitenaf vocht uw woning in. Via lekkages, maar ook minder opvallend via optrekkend vocht vanuit de bodem en koudebruggen (materialen die van buiten naar binnen doorlopen). Dat is op zich geen probleem, maar te veel vocht op verkeerde plaatsen kan uw woning ernstig beschadigen. Daarom is het ook belangrijk in welke mate vocht in de woning wordt afgevoerd.
Er zijn twee soorten vochtproblemen: teveel vocht in het materiaal of teveel vocht in de lucht. Een hoge luchtvochtigheid is meestal het gevolg van onvoldoende ventilatie. Het vocht dat zich in de woning bevindt, kan niet voldoende worden afgevoerd. Symptomen zijn veelvuldig beslagen ramen, een muffe geur in huis en de aanwezigheid van ongedierte. Meestal kunt u dit probleem eenvoudig verhelpen door continu te ventileren, 24 uur per dag. Te droge lucht is echter ook ongezond. Een goede luchtvochtigheid in een woning ligt tussen de 40 en 60%.
Vocht in het materiaal (schimmel) daarentegen wordt meestal veroorzaakt door een koudebrug in combinatie met onvoldoende verwarming en ventilatie. Met name na-isolatie veroorzaakt veel vochtproblemen in de woning. Als men gaat isoleren (hieronder valt ook dubbele beglazing en na-isolatie van de spouwmuur), dan moet men meer gaan ventileren! Bij enkel glas zijn de ramen vaak beslagen. Dit is niet te voorkomen, doordat het glas aan de binnenkant kouder is dan de lucht binnen. En warme lucht kan veel meer vocht bevatten dan koude lucht.

Condensatie

Een belangrijke indicatie dat er iets mis is met de vochthuishouding in uw woning, is de vorming van condens op koude delen, zoals ramen. Condens heeft te maken met de zogenaamde relatieve luchtvochtigheid. Die geeft aan hoeveel waterdamp er in de lucht zit bij een bepaalde temperatuur ten opzichte van de maximale hoeveelheid waterdamp bij die temperatuur. Koude lucht kan veel minder vocht opnemen dan warme lucht. Waar warme lucht afkoelt, ontstaan vochtdruppels.
Het vochtgehalte in de woning is dus erg afhankelijk van het stook en ventilatie gedrag van de bewoner.
Isoleren is natuurlijk altijd goed, als daarin tegen ook voldoende wordt geventileerd, m.n. in de vochtige ruimtes, en dan denken we aan badkamer / kruipruimtes of kelders. Vocht in de kruipruimte
Een vochtige kruipruimte kan leiden tot een muffe geur in huis, tot beschadiging van vloeren en energieverlies. Een goede ventilatie kan al veel effect hebben, maar als de grondwaterspiegel hoog staat is dat niet voldoende. Gelukkig zijn er verscheidene mogelijkheden om de bodem van de kruipruimte vochtvrij te maken en tevens goed te isoleren. Een isoleerde laag in de kruipruimte geeft naar de bovenliggende vloer een behaaglijk gevoel. Bodemisolatie van de kruipruimte, eventueel in combinatie met extra vochtwerende maatregelen, kan tevens een flinke besparing op de energierekening geven. Verminderen van energieverbruik is ook goed voor het milieu. Voor deze maatregelen zijn in de meeste regio’s subsidies verkrijgbaar. De vochtwerende oplossingen verhogen tevens de isolatiewaarde. De isolatiewaarde (r-waarde) hangt niet alleen af van het soort, maar ook van de dikte van het toegepaste isolatiemateriaal. Isolatie van de vloer zelf heeft over het algemeen weinig effect op vochtwering. Minder vocht in de kruipruimte echter verlengt de levensduur van een (houten) vloer en leidt tot minder vocht in de woonruimte. Als vochtwering specialist gaan wij hier verder in op isolatie van de bodem van de kruipruimte.

Kruipruimte zonder isolatie
De verdamping van het grondwater heeft vrij spel. De vochtigheid zal zich door naden en openingen verplaatsen naar bovenliggende ruimten.
Kruipruimte met isolatie
Een laag isolatieschelpen is niet capillair en vormt een natuurlijke barrière tussen het grondwater en de kruipruimte waardoor het vocht zich niet verder verspreidt.
De isolatie mogelijkheden
• Schelpen
• Schuimbeton
• Eps (‘piepschuim’) of polystyreen in zakken of als losse chips en thermokussens
• Thermische folie
• Kleikorrels, steenwol, pur

De keuze
De keuze van materiaal en methode hangt sterk af van de hoogte van de kruipruimte en van het te bereiken resultaat. Een lage kruipruimte (<30 tot 35 cm onder de balken), is onvoldoende toegankelijk voor uitvoerend personeel. Isoleren is dan mogelijk door via een of meerdere luiken in de vloer isolatiemateriaal op de bodem van de kruipruimte te spuiten. Bij sommige methoden kunnen leidingen dan onbereikbaar worden. Is de hoogte groter, dan zijn meer methoden beschikbaar. Als u alleen de bodem gaat isoleren, heeft u een veel dikkere isolatielaag nodig dan wanneer u ook het ‘opgaand werk’ (de muurtjes) isoleert.
Schelpen
schelpen zijn uitermate geschikt voor bodemisolatie en vochtwering. Door het aanbrengen van een minimaal 32 cm droge laag schelpen in de kruipruimte wordt de verdamping van het grondwater aanzienlijk gereduceerd. Hierdoor wordt het vochttransport vanuit de kruipruimte naar de woning tot een minimum beperkt. Het droge klimaat voorkomt tevens schimmelvorming en stank. De ventilatie van de kruipruimte kan dankzij de schelpen tot een minimum worden beperkt. Bij juiste toepassing wordt aan een eis voor de energiepremie voldaan. Het betreft een natuurlijk materiaal dat tevens stank, ongedierte en schimmelvorming helpt te voorkomen.

Hoe herkent u een vochtprobleem?!

BRON: Bouwonderzoek.nl - Op dit artikel rust copyright - redactie@bouwonderzoek.nl

Het laatste nieuws op hoofdlijnen: